Agenda : 1. Opening & Welkom
2. Discussie
3. Afsluiting
Sprekers : Dhr. Nico Stuit - namens MONSANTO B.V. (ROUND UP Evolution)
Dhr Kees Beaart - Voorzitter Stichting Natuurverrijking
Dhr Jan Lagendijk - Agrariër / Lid SGP-fractie
Dhr Hans v/d Jagt - Chemisch Specialist
Dhr H. Dokter - gespreksleider (fractievoorzitter LR)
Samengesteld door : Ben Neuschwander
1. Opening & Welkom
Dhr Dokter - gespreksleider van de avond - stelt zich voor en heet alle aanwezigen welkom. Hij geeft aan dat hij vanavond niet als fractievoorzitter van Leefbaar Ridderkerk zal spreken, maar als neutrale gespreksleider. In het bijzonder worden de sprekers van vanavond welkom geheten. In het kort wordt nog aangegeven wat de aanleiding van de avond is. De fractie van LR heeft namelijk veel reacties ontvangen n.a.v. de keuze om voorlopig te kiezen voor chemische onkruidbestrijding. Veel verontruste inwoners van Ridderkerk hebben hierop gereageerd en van zich laten horen tijdens de fractievergaderingen van LR. Hierop heeft de fractie besloten om een discussie-avond te organiseren, waarin voor- en tegenstanders hun standpunt bekend kunnen maken.
2. Discussie
De eerste spreker van vanavond is de heer Stuit, die als vertegenwoordiger van het product "ROUND EVOLUTION" namens het bedrijf MONSANTO uitleg geeft van het product. Dhr Stuit: "Round Up Evolution is een chemisch bestrijdingsmiddel dat door jarenlange ontwikkeling geworden is geworden wat het nu is. Het wettelijke gebruiksvoorschrift is dat het uitsluitend is toegestaan als onkruid-bestrijdingsmiddel voor "pleksgewijze" toepassing. De opname geschiedt door het blad, en het product wordt getransporteerd in de plant. De plant hongert zich bij wijze van spreken zelf uit. Het middel blijft ook niet achter in de bodem. Het product is niet kankerverwekkend en niet mutageen. Dit betekent dat het de samenstelling van het DNA niet beïnvloedt". Dhr Stuit benadrukt nogmaals dat uitsluitend gespoten wordt op plaatsen waar onkruid staat.
Vervolgens spreekt de heer Beaart namens de stichting Natuurverrijking. Dhr. Beaart geeft aan dat hij om te beginnen al jarenlang succes boekt in geschillen voor de Reclame Code Commissie als het gaat om reclame die Monsanto maakt voor haar producten. Al diverse keren is er volgens de commissie sprake van misleiding van de consument en wordt Monsanto gedwongen haar reclameboodschap of verpakking aan te passen. Dhr Beaart geeft tevens aan dat uiterst kleine hoeveelheden "glysofaat" in ons lichaam de gezondheid kunnen aantasten. Daarom heeft de stichting bezwaar aangetekend bij het College Toelating Bestrijdingsmiddelen (CTB). Volgens Beaart is het product "Round Up Evolution" ook niet nieuw, het zit alleen in een nieuw jasje. Het grootste gevaar ziet hij in de toepassing van het product. " Als je niet weet dat er gespoten is, kun je er zonder meer mee in aanraking komen. Ik denk hierbij aan kinderen op straat en huisdieren". "Wij verwijten het CTB dat zij een product toegelaten hebben, waarvan alle uitwerkingen op de gezondheid niet volledig in kaart zijn gebracht. Zelfs al in de jaren 80' werd door het Ministerie gewaarschuwd tegen het gebruik van dit middel. Overigens in Denemarken en Vlaanderen is dit product niet toegestaan."
Vervolgens komt de heer Lagendijk aan het woord. Dhr. Lagendijk is lid van de SGP-fractie en tevens agrariër van beroep. Dhr Lagendijk geeft aan dat hij dit middel "Round Up Evolution" al 20 jaar gebruikt. "Ik ben in die 20 jaar geen resistent onkruid tegengekomen en bovendien ben ik ervan overtuigd dat het geen enkel effect heeft op de hoeveelheid hagedissen en padden die rond ons terrein leven". Dhr Lagendijk geeft tevens aan dat hij bij de huidige manier van onkruidbestrijding ook vraagtekens zet. "Bij het huidige borstelen of branden komen Kooldioxide, Koolwaterstoffen, CO2's en Koolmonoxide in het milieu terecht. Ook deze uitstoot zouden we mee moeten wegen om tot een keuze te komen. Ik ben er niet overtuigd dat deze manier milieuvriendelijker zou zijn. Bovendien zijn de effecten van "Round Up" op het oppervlaktewater zeer klein."
De volgende spreker is de heer Van der Jagt. Dhr Van der Jagt geeft aan dat hij iedereen adviseert om bij de keuze vooraf goed de feiten op een rijtje te zeggen. "Het is voortdurend een kwestie van risico's afwegen, want bestrijdingsmiddelen hebben in principe altijd een reactie op de gezondheid". Dhr Van der Jang geeft aan dat het middel wel degelijk aangetroffen is in het oppervlaktewater. Bovendien blijkt het middel moeilijk afbreekbaar. Dit blijkt onder andere bij de zuivering van het drinkwater. Momenteel wordt met o.a. koolfilters het drinkwater gezuiverd en wordt de maximale hoeveelheid die toegestaan is in het drinkwater teruggebracht tot 0.1 microgram. "We beschikken tegenwoordig over ingewikkelde methodes en apparatuur om de aanwezigheid van deze stoffen aan te tonen". "Er zijn wel testen gedaan naar de effecten van deze producten, maar uitsluitend op dieren. Hoe de mens reageert is dus niet bekend." "Mijn boodschap is om voortdurend de risico's af te wegen en de feiten naast elkaar te zetten".
PAUZE (10 minuten)
Dhr Dokter zet de standpunten van de vorige sprekers nogmaals op een rijtje en geeft aan dat nu de discussie kan beginnen. Inmiddels is er ook een schriftelijke vraag binnengekomen van dhr Buis uit Bolnes. Dhr Buis geeft een toelichting bij zijn vraag: "Waar het om gaat is een gat in de begroting van
€ 70.000. Als we kiezen voor chemische onkruidbestrijding dan zetten we daar een hoop risico's tegenover. Ik ben een groot tegenstander van het gebruik van chemische middelen en dacht dat we na 30 jaar wijzer zouden zijn. Na de oorlog werd er een schep DDT in m'n kraag gegooid en daar pluk ik nu nog de zure vruchten van…. Denkt u ook eens aan het drama rond de zogenoemde SOFTENON babies…Zijn we na 30 jaar niet wijzer geworden ?
Dhr Stuit van Monsanto antwoordt op deze vraag dat dit product niet vergelijkbaar is met DDT en dat men zich hierover geen zorgen hoeft te maken.
Dhr Beaart maakt nog een opmerking over deze uitspraak en geeft aan dat we eigenlijk de overheid erop zouden moeten aanspreken dat dit middel toegelaten wordt.
Dhr Dokter vraagt vervolgens aan dhr Van der Jagt of we na 25 jaar dan niets geleerd hebben? Dhr Van der Jagt antwoordt dat de risico's hetzelfde zijn gebleven. " Voor elk product worden binnen de E.U. testen op dieren uitgevoerd. De resultaten en reacties op ratten zijn bekend. Maar moet je dit middel ook gebruiken als de uitwerking op de mens niet bekend is? Uiteraard moet je de risico's afwegen, maar als je het hebt over de gezondheid van mensen, dan moet je niet naar EURO's kijken !" "U zult zich als gemeenteraad van Ridderkerk daarom goed moeten laten voorlichten en u moet weten waar u aan begint", aldus dhr Van der Jagt. Er volgt applaus vanuit de zaal.
Eén van de inwoners van Ridderkerk - Mw Plekker uit Bolnes - reageert spontaan: "Allereerst wil ik zeggen dat ik dit een goed initiatief vindt van Leefbaar Ridderkerk om dit op deze manier met de inwoners van Ridderkerk te bespreken. Wat mij irriteert is dat er een vergelijking gemaakt wordt met het roken van een sigaret. Allereerst is het verschil, dat wij dat als burgers van Ridderkerk geen enkele invloed op kunnen uitoefenen…terwijl ik wèl zelf bepaal of ik begin met roken of niet. Ons lot ligt in de handen van de Ridderkerkse gemeenteraad. Bovendien vind ik dat we in Ridderkerk op de goede weg zijn. We doen het al jaren zonder chemische onkruidbestrijding en dat moeten we zo houden. "Heeft u wel eens de internetsite www.onkruidbestrijding.nl bezocht? Daar staat bijvoorbeeld te lezen dat massaal gebruik van bestrijdingsmiddelen o.a. kanker een voortplantingsproblemen kan veroorzaken."
"Ik kan mijn kinderen en honden en of katten toch niet gaan verbieden om op straat te gaan spelen? Zonder dat zij het weten, komen zij in contact met het gif. "
Vervolgens vraagt Dhr Dokter aan de heer Lagendijk of chemische onkruidbestrijdingsmiddelen absoluut noodzakelijk zijn?
Dhr Lagendijk: "Mijn grond ligt in een waterbeschermingsgebied. Ik mag geen herbiciden gebruiken. Daarom schoffel ik het onkruid met de hand of we gebruiken machines. Waar het om gaat meneer Dokter is dat ieder zijn plicht als burger om je eigen straat schoon te houden serieus neemt. Als iedereen zijn eigen straat veegt en schoonhoudt, dan heb je geen chemische middelen nodig. Overigens in de natuurgebieden om ons heen wordt helemaal niet gespoten. Het zou overigens goed zijn als in deze gebieden vaker gemaaid zou worden, want dat voorkomt dat het zaad van deze planten elders wordt verspreidt en hier weer bestreden moet worden. "
Dhr Den Boer in het publiek staat op en stelt een vraag aan dhr Stuit van Monsanto: "Als het middel zo onschuldig is zoals u nu aangeeft, is Monsanto dan bereid om een schriftelijke garantie te geven dat kinderen zonder enkel gevaar kunnen spelen als er net gespoten is ? "
Dhr Stuit: "Wij als Monsanto moeten ons op alle gebieden verantwoorden. Het product is ongevaarlijk, maar u zult een keuze moeten maken welke risico's u wilt lopen…
Mw Kempees uit Ridderkerk staat op en zegt het volgende: "Naast Round Up is er de mechanische manier van onkruid bestrijden d.m.v. borstelen en branden. Hierdoor komen er veel zware metalen vrij die ook in de bodem terechtkomen…Wat zijn hiervan de effecten? Zijn de effecten van beide manieren van onkruidbestrijding dan nooit naast elkaar gezet? Dat mis ik in deze discussie."
Dhr Lagendijk reageert op Mw Kempees en zegt dat ook de borstelmethode milieuonvriendelijk is.
" Waar het om gaat is de mondiale vervuiling t.o.v. de regionale vervuiling. Als we borstelen vervuilen we veel eerder in het traject en komen er zeer veel schadelijke stoffen in de lucht terecht…Als we chemisch bestrijden, beperkt de vervuiling zich tot de regio…Als we een goed alternatief zoeken, dan zouden we eens moeten praten met de mensen van Drechtwerk (Sociale werkplaats in Dordrecht red.) die het onkruid handmatig bestrijden en geen chemicaliën gebruiken. Ook in sociaal opzicht zou dit een zeer goed alternatief zijn."
Dhr Stuij - woonachtig aan de Ringdijk in Ridderkerk - vraagt aan wethouder Van Andel in welke verhouding de bezuiniging van € 70.000 staat t.o.v. het normale bedrag dat aan onkruidbestrijding wordt uitgegeven. Dhr Van Andel antwoordt dat je het inderdaad in verhoudingen moet zien. "Wij moeten keuzes maken en daarom hebben we alle "bezuinigingskansen" in een lijst samengevat. Als we praten over deze specifieke bezuinigingskans dan kan ik u zeggen dat er veel onzekerheid zit over de argumenten om er mee te beginnen zowel bij de raad als in het college."
Dhr Smit - lid van de gemeenteraadfractie SGP - geeft aan dat we een keuze zullen moeten maken uit een aantal kwaden. " Borstelen is ook niet goed, wat ik wil is feiten zien. Waar het om gaat is dat we een keuze maken uit de middelen die het minst schadelijk zijn voor de volksgezondheid en het milieu. Het is dus een kwestie van afwegen…We kunnen alleen een goede afweging maken als we van beide methodes alle feiten kennen"
Dhr Stuit van Monsanto benadrukt nogmaals dat het niet alleen draait om het maken van keuzes. "Je moet anders omgaan met het bestrijden van onkruid in de gemeente. Wij staan voor een combinatie van producten. Eén ervan is Round Up Evolution. Onze middelen beïnvloeden het oppervlaktewater …borstelen daarentegen is schadelijk voor de lucht".
Dhr Hindriks - voormalig Hoofd Plantsoenendienst in Ridderkerk - prijst Ridderkerk dat er momenteel geen chemische middelen worden gebruikt. "Dat is een goede zaak, want spuiten gaat namelijk niet selectief."
Dhr Den Boer stelt vervolgens de vraag aan de orde hoe we omgaan met spuiten als het regent?
"Er wordt gesproken over het spuiten in de omgeving van kolken. Het DOP (Duurzame Onkruidbestrijdings Project) spreekt van zogenaamde neerslagschema's. Volgens die schema's zouden alle gemeentes massaal moeten spuiten als er geen neerslag verwacht wordt. Hierbij zet ik grote
vraagtekens… Ik ben er voorstander van dat we de straten normaal vegen. Dan krijgt het onkruid niet de kans om te kiemen. "
Dhr Dokter geeft aan dat de gemeente hiermee niet de beoogde € 70.000 bespaart. We zouden door intensivering van het vegen misschien nog wel meer geld kwijt zijn.
Dhr Den Boer antwoordt hierop dat het nog maar de vraag is of chemische onkruidbestrijding een besparing oplevert. "In Leiden is men nu gaan spuiten…maar het blijft de vraag of de beoogde besparing gehaald wordt. "
Mw Plekker uit Bolnes staat op en zegt tegen alle aanwezigen: "Hoe kunnen wij u overhalen om die
€ 70.000 wèl uit te geven voor een milieuvriendelijke manier van onkruidbestrijding. "Al 25 jaar doe ik alles om te voorkomen dat we deze stap zetten".
Dhr Dokter geeft aan dat hij de emotionele reactie van Mw Plekker begrijpt. "Onze fractie was aanvankelijk van mening dat de techniek en de wetenschap de afgelopen 25 jaar sterk verbeterd zouden zijn, maar de keuze blijft moeilijk. Wij zeggen u dat er nu nog niets besloten is, de keuze ligt nog open. Wij gaan er de komende weken nogmaals over praten en nemen de resultaten van deze avond mee in onze besluitvorming. Want de fractie van LR heeft alleen gezegd dat de mogelijkheid om met chemische onkruidbestrijding te beginnen onderzocht moet worden. Er is nog niks besloten".
Ter afsluiting geeft dhr Dokter de sprekers nogmaals het woord.
Dhr Beaairt geeft aan dat hij van planten en dieren houdt. In plantsoenen waar met gif gespoten wordt, is geen leven meer. De keuze is voor hem daarom duidelijk.
Dhr Van der Jagt geeft een boodschap mee aan de raadsleden en aan de wethouder. "U zult een afweging moeten maken tussen de risico's en de EURO's die u bespaart. "Mijn motto is: Weten = Meten". Er volgt applaus van het publiek.
Dhr Lagendijk: "Vanuit mijn beroep heb ik u vanavond mijn visie gegeven. Ik maak de afweging wat is milieuvervuilend en wat niet. Dit is een moeilijke afweging. Mijn voorkeur - en dat heb ik u al eerder gezegd - gaat uit naar de methode om Drechtwerk in te schakelen. Dat is ook vanuit sociaal oogpunt een goed argument ! "
Dhr Stuit geeft aan dat hij het zeer op prijs gesteld heeft dat Monsanto de gelegenheid heeft gekregen om meer over dit product te vertellen. "De discussie of u wel of niet moet overgaan tot chemische onkruidbestrijding ga ik niet aan. Dat is uw rol en uw keuze."
Afsluitend bedankt de heer Dokter de aanwezigen voor hun deelname aan deze discussie en overhandigt hen een fles wijn met een onkruidschrapper.